محمود بن هدايت الله افوشته اى نطنزى
304
نقاوة الآثار في ذكر الاخيار در تاريخ صفويه ( فارسى )
و مدّت هشت نه ماه قلعهدارى كرد ، كه درين مدّت قريب به صد هزار نفر با امراى معتبر كه در ظاهر آن قلعه رايت اقامت برافراشته بودند ، برو دستى نيافتند تا عاقبت ميرزا سلمان بقلعه رفته با او صلح كرد و موكب همايون از آنجا نهضت نموده بدار السلطنهء هرات [ نزول اجلال ] فرمود « 1 » . و بعد از قرار ديد از مهمات مملكت خراسان كه موكب ظفرنشان بجانب عراق معاودت فرمود « 2 » ، مرشد قليخان از تربت بولايت خواف و با خرز ، كه الكاى مخصوصش بود رفت و بعد از تنقيح مهمات آنجا لواى عزيمت بصوب مشهد مقدس ارتفاع نموده قبل از وصول او سلمان خان كه حاكم مشهد و امير الامراى ممالك خراسان و آن سر حد بود ، مشهد را گذاشته متوّجه پايهء سرير اعلى گرديد و مرشد قليخان ، بىدردسر نيزه ، و آمد و شد پيكان ، آن بلده را به تصرف درآورده بر مسند حكومت و امارت متمكّن گشت و در رواج و رونق و ضبط سرانجام و نسق سركار آستانهء مقدسهء كعبه مرتبه كوشيده با سادات عظام و خدّام كرام و اكابر و اهالى ذوى الاحترام و عموم سكنهء آن بلده از خواص و عوام سلوك بوجه احسن نموده به تدارك و تلافى اذيّات و آزارى كه از تعدى و تغلب مرتضى قليخان پرناك به ايشان رسيده بود پرداخت « 3 » . و چون اينمعنى بىاشاره نوّاب شاهزادهء سكندر صفات و خلاف رأى والى دار السلطنهء هرات وقوع يافته بود ، مرشد قليخان پيوسته ازين رهگذر انديشه ناك بوده در ازالهء اين علّت ميكوشيد ، تا آنكه على قليخان در مقام منازعت و مخاصمت آمد و قبل از ظهور علامات آن مقدمات ، ملاحظهء حزم كرده ، اول مرتبه مكتوب محبت اسلوب ، با تحفههاى مرغوب ارسال داشته ، حاكم مشهد را بدار السلطنهء هرات برد و در لباس دوستى و اختلاط پى در پى ، بمقام تضييع او درآمد و مرشد قليخان ،
--> ( 1 ) - م : واقع شد . ( 2 ) - م : نمود . ( 3 ) - م : آخت .